Trần thu nhập của bạn không nằm ở tay nghề

Có một cuộc trò chuyện tôi lặp đi lặp lại mỗi cuối năm, với những người khác nhau nhưng nội dung gần như giống hệt.

Một bạn nhắn tôi: "Chị ơi, mùa cưới vừa rồi em chạy không kịp thở. Có hôm em làm bốn mặt. Vậy mà em ngồi tính lại, thu nhập cả năm không hơn năm ngoái bao nhiêu. Em không hiểu em sai ở đâu."

Bạn ấy không sai ở đâu cả. Tay nghề bạn ấy tốt, khách khen thật lòng, ảnh cưới bạn ấy làm tôi xem cũng thấy đẹp.

Nhưng bạn ấy đang đụng phải một cái trần. Và cái trần đó không nằm ở tay bạn ấy.

Nhận thêm khách không phá được trần, vì trần nằm ở chỗ khác

Hãy thử làm một phép tính thật đơn giản.

Một mặt makeup tử tế mất bao nhiêu thời gian? Tính cả đi lại, chuẩn bị đồ, dọn dẹp và vệ sinh cọ sau khi xong, thì hiếm khi dưới hai tiếng. Một ngày bạn tỉnh táo được bao nhiêu tiếng để làm nghề? Mười hai là nhiều.

Vậy trần cứng của bạn là sáu mặt một ngày. Trên thực tế, ai làm rồi cũng biết bốn mặt đã là một ngày rất mệt, và mệt kiểu đó không kéo dài được quá một mùa cưới.

Nhân lên, bạn có một con số. Con số đó chính là mức trần của mô hình bạn đang chạy. Bạn có giỏi thêm bao nhiêu nữa, chăm chỉ thêm bao nhiêu nữa, thì cũng chỉ tiến gần tới nó hơn chứ không vượt qua được.

Bạn không kẹt vì làm chưa đủ. Bạn kẹt vì cách bạn kiếm tiền có một giới hạn cứng, và bạn đang chạm vào nó.

Đây là chỗ mà rất nhiều người hiểu nhầm. Khi thu nhập không tăng, phản xạ đầu tiên của người làm nghề tử tế là làm nhiều hơn và học thêm nữa. Cả hai đều tốt. Nhưng cả hai đều không giải quyết được vấn đề, vì vấn đề không nằm ở đó.

Bản chất: bạn đang bán thời gian, và thời gian thì không nhân lên được

Khi bạn nhận một mặt khách, bạn đang bán một khối thời gian có mặt bạn ở trong đó. Không có bạn thì không có sản phẩm. Đó là định nghĩa của việc làm thợ — và làm thợ giỏi là một điều đáng quý, tôi không hề coi nhẹ nó.

Nhưng một thứ gắn chặt với thời gian của một người thì không nhân lên được. Bạn ốm một tuần, thu nhập tuần đó bằng không. Bạn nghỉ Tết, thu nhập kỳ đó bằng không. Bạn có con nhỏ, cả một giai đoạn của sự nghiệp bị treo lại.

Đó không phải là rủi ro xa xôi. Đó là chuyện gần như ai làm nghề đủ lâu cũng sẽ gặp một lần.

Vậy nên câu hỏi đúng không phải là "làm sao để tôi nhận được nhiều khách hơn". Câu hỏi đúng là:

Trong nghề này, có thứ gì tạo ra thu nhập mà không cần tay tôi có mặt ở đó không?

Có, và có nhiều hơn bạn nghĩ

Tôi kể ra vài thứ tôi đã nhìn thấy hoạt động thật, không phải lý thuyết.

Người thứ hai. Khi có một người nữa làm được tới chuẩn của bạn, một ngày của bạn không còn là mười hai tiếng nữa. Đây là bước đầu tiên và cũng là bước nhiều người sợ nhất, vì nó đòi hỏi bạn phải chịu được việc người khác làm chưa bằng mình trong vài tháng đầu.

Kiến thức được đóng gói. Thứ bạn biết có thể dạy lại. Một buổi dạy phục vụ được nhiều người cùng lúc, trong khi một mặt makeup chỉ phục vụ được một người.

Một cái tên người ta nhớ. Khi khách tìm đến bạn vì họ đã biết bạn từ trước, bạn không phải trả giá cho từng lượt khách bằng việc chào mời. Cái tên làm việc thay bạn cả lúc bạn đang ngủ.

Ba thứ trên đều có một điểm chung: chúng cần thời gian đầu tư mà không sinh ra tiền ngay. Và đó chính là lý do phần lớn người làm nghề không bao giờ bắt đầu — vì tháng nào cũng có khách cần làm, và việc trước mắt luôn thắng việc quan trọng.

Điều tôi nói thẳng với học viên

Trong nghề này có một tỷ lệ mà tôi hay nhắc đi nhắc lại: chuyên môn và kỹ năng chiếm khoảng hai phần mười, tám phần còn lại là tư duy và chiến lược.

Và gần như tất cả mọi người đều dồn công sức vào đúng hai phần đó.

Không phải vì họ lười nghĩ. Mà vì hai phần đó dễ nhìn thấy hơn, dễ đo hơn, và có người dạy. Tám phần kia thì mơ hồ, không ai chấm điểm, và hầu như không lớp nghề nào đụng vào.

Tôi không nói bạn ngừng luyện tay. Tay nghề vẫn là nền móng, và nền móng yếu thì không xây được gì lên trên. Tôi chỉ nói rằng nếu bạn đã luyện tay nhiều năm mà thu nhập vẫn đứng yên, thì thứ đang thiếu chắc chắn không phải là một khoá kỹ thuật nữa.

Bắt đầu từ đâu, nếu bạn đang đọc đến đây

Đừng đổi mô hình ngay. Mùa cưới vẫn phải chạy, tiền nhà vẫn phải trả.

Nhưng hãy dành cho mình một buổi tối, lấy giấy ra, và trả lời ba câu này thật thà:

Nếu tháng sau tôi không cầm cọ được nữa, tôi còn lại gì?

Trong một tuần vừa rồi, tôi đã dành bao nhiêu thời gian cho những việc không sinh ra tiền hôm nay nhưng sẽ sinh ra tiền sang năm?

Nếu phải bàn giao một mặt khách cho người khác làm, tôi có mô tả nổi cách mình làm thành từng bước không?

Câu trả lời cho ba câu đó nói cho bạn biết bạn đang ở đâu, chính xác hơn bất kỳ con số doanh thu nào.

---

Nếu bạn đang mắc kẹt ở đúng chỗ này và muốn ngồi nói chuyện tử tế một lần, cứ nhắn cho Phượng. Không mất gì cả.