Có một câu chuyện lặp lại mỗi mùa cưới mà tôi nghĩ nhiều người trong nghề đã gặp.
Bạn làm mặt cho cô dâu rất ưng. Nhưng phần tóc là người khác làm, và cô dâu thích tay tóc của người kia hơn.
Đến lần sau — em gái cô ấy cưới, bạn cô ấy cưới — người được gọi lại là người kia. Vì người kia làm được cả hai.
Bạn không mất một buổi. Bạn mất cả chuỗi giới thiệu phía sau buổi đó.
Vì sao cô dâu luôn muốn trọn gói
Không phải vì tiết kiệm tiền. Vì ba lý do thực tế hơn nhiều.
Buổi sáng ngày cưới rất chật. Từ lúc dậy tới lúc nhà trai tới có khi chỉ vài tiếng, và trong đó còn mặc váy, chụp ảnh, ăn vội cái gì đó. Thêm một người nữa là thêm một lịch phải khớp, thêm một chỗ có thể trễ.
Tóc và mặt phải ăn nhau. Kiểu tóc quyết định phần trán và đường viền mặt lộ ra bao nhiêu, và điều đó ảnh hưởng thẳng tới cách tạo khối. Khi hai người làm hai phần, không ai chịu trách nhiệm cho tổng thể. Kết quả là mặt đẹp, tóc đẹp, nhưng nhìn chung thì không ăn nhập.
Một đầu mối để hỏi. Cô dâu đang lo trăm thứ. Việc phải nhắn hai người, hỏi hai lần, và xử lý khi hai bên nói khác nhau là gánh nặng cô ấy không cần.
Cô dâu không mua kỹ thuật. Cô ấy mua việc bớt đi một thứ phải lo trong ngày mà cô ấy đã lo quá nhiều thứ.
Bản chất: đây là một cái hào, không phải một kỹ năng cộng thêm
Tôi muốn bạn nhìn việc này bằng con mắt kinh doanh chứ không chỉ con mắt tay nghề.
Kỹ thuật makeup thì học được, và học khá nhanh. Ai chăm chỉ vài năm cũng tới được một mức tốt. Nghĩa là tay nghề makeup, dù quan trọng, không phải là thứ giữ bạn an toàn trước cạnh tranh.
Nhưng năng lực kép thì tốn thời gian gấp đôi để sao chép. Người muốn cạnh tranh với bạn phải bỏ ra thêm một hai năm nữa cho một mảng hoàn toàn khác — với chất liệu khác, dụng cụ khác, và một loại cảm giác tay khác hẳn.
Phần lớn sẽ không làm. Không phải vì họ lười, mà vì trong lúc học tóc thì họ không kiếm được tiền từ nó, và việc trước mắt luôn thắng.
Đó chính là lý do năng lực kép là một cái hào: nó được bảo vệ bởi sự bất tiện, chứ không bởi độ khó.
Lộ trình thực tế nếu bạn đang chỉ làm mặt
Tôi không khuyên bạn dừng nhận khách để đi học tóc toàn thời gian. Không ai làm được vậy.
Cách đi từng bước mà tôi thấy khả thi:
Bắt đầu bằng vài kiểu, không phải bằng cả nghề tóc. Trong đám cưới, phần lớn nhu cầu rơi vào một nhóm kiểu quen thuộc. Làm thật tốt vài kiểu phủ được hầu hết trường hợp còn hơn biết lơ mơ hai chục kiểu.
Luyện trên đầu giả trước, rồi tới người quen. Tóc khác makeup ở chỗ hỏng thì không lau đi làm lại được, nên phải có chỗ để làm sai mà không ai thiệt.
Nhận combo với giá còn mềm trong giai đoạn đầu. Bạn đang đổi một phần thu nhập lấy số lần được làm thật. Đây là học phí, và nó rẻ hơn học phí ở lớp.
Đo bằng một con số duy nhất: tỷ lệ khách lấy trọn gói. Khi con số đó lên, bạn biết mình đã qua được ngưỡng.
Tôi ước tính khoảng một năm làm đều là tới mức nhận được khách thật. Chậm hơn bạn muốn, nhưng đây là thứ dùng được cả chục năm sau.
Một điều tôi phải nói cho công bằng
Năng lực kép không phải con đường duy nhất, và cũng không phải con đường đúng cho tất cả.
Có người hợp với hướng ngược lại: chuyên rất sâu một mảng, làm ít mà giá cao, và hợp tác cố định với một người làm tóc mà mình tin. Cách đó cũng chạy được, với điều kiện mối hợp tác đủ bền để hai bên thực sự thành một cặp trong mắt khách.
Cái không chạy được là ở giữa: làm mặt là chính, thỉnh thoảng làm tóc cho có, và không giỏi hẳn bên nào.
Chọn một hướng rồi đi tới nơi. Đó mới là điều quan trọng.
Vì sao tôi tin vào hướng này
Ở chỗ tôi, phần tóc được dạy thành khoá riêng chứ không nhét chung vào khoá makeup — cơ bản hai mươi buổi, chuyên sâu ba mươi buổi. Tôi tách ra có chủ đích: tóc là một nghề khác, cần số giờ luyện tay riêng, và gộp vào cho chương trình dày lên thì học viên chỉ biết lơ mơ cả hai.
Vì tôi đã nhìn thấy quá nhiều lần cái cảnh ở đầu bài: một bạn tay nghề tốt mất khách vào tay người làm được trọn gói, rồi tự hỏi mình sai ở đâu.
Bạn ấy không sai ở tay nghề. Bạn ấy chỉ đang bán một nửa thứ mà khách cần mua.
Nếu bạn đang cân nhắc học thêm mảng tóc và muốn biết lộ trình thật mất bao lâu, nhắn cho Phượng. Mình nói con số thật, cả phần vất vả.
Cella Hương Phượng
Người sáng lập CELLA MAKEUP ACADEMY · Bàn Tay Vàng Makeup Châu Á 2025. Phượng dạy nghề makeup ở Thái Bình và viết lại ở đây những gì nghề đã dạy mình. Đọc thêm về Phượng →
