Mùa kỷ yếu năm nào tôi cũng nghe cùng một câu từ các bạn học sinh:
"Chị ơi lúc soi gương em thấy đẹp lắm, mà lên ảnh tập thể em nhợt nhạt hẳn so với mấy bạn."
Chuyện này không phải do bạn kém may mắn với máy ảnh. Nó có nguyên nhân vật lý, và một khi hiểu rồi thì xử lý được.
Mắt người và ống kính nhìn khác nhau
Mắt bạn không ghi lại hình ảnh một cách trung thực. Nó liên tục điều chỉnh: cân bằng lại màu theo ánh sáng xung quanh, tự động tăng độ tương phản ở chỗ cần thiết, và bộ não còn "điền" thêm những chi tiết nó biết là có.
Ống kính thì không làm gì cả. Nó ghi lại đúng lượng ánh sáng chạm vào cảm biến.
Kết quả là ba thứ bị mất khi lên ảnh:
Màu nhạt đi. Đặc biệt là màu má và màu môi ở mức nhẹ. Cái mà mắt bạn đọc là hồng nhẹ tự nhiên thì máy ảnh ghi lại gần như không màu.
Khối bị phẳng. Ánh sáng chụp ảnh thường mạnh và đánh thẳng vào mặt, xoá gần hết bóng đổ tự nhiên. Mất bóng đổ là mất chiều sâu, và gương mặt trông bè ra.
Ranh giới bị mờ thêm. Những đường tán mềm đẹp ngoài đời có thể biến mất hoàn toàn trên ảnh.
Ảnh không làm bạn xấu đi. Nó chỉ ghi thiếu những thứ mà mắt người tự bù vào.
Vậy bù lại thế nào
Nguyên tắc chung: đậm hơn một mức so với cảm giác vừa đủ khi soi gương.
Nhưng "đậm hơn" phải đúng chỗ, chứ không phải đậm đều tất cả. Đậm sai chỗ thì lên ảnh thành nặng nề.
Má hồng: rõ hơn hẳn. Đây là thứ mất nhiều nhất. Mức bạn thấy hơi quá khi soi gương thường là mức vừa đúng trên ảnh. Nhưng nhớ tán mềm — đậm nhưng không có viền.
Tạo khối: bắt buộc, không phải tuỳ chọn. Vì ánh sáng xoá bóng đổ tự nhiên, bạn phải vẽ bóng đổ trở lại. Một đường contour nhẹ dưới gò má và hai bên sống mũi là đủ để gương mặt có chiều sâu trên ảnh.
Môi: có màu rõ ràng. Son quá nhạt hoặc màu quá gần màu môi tự nhiên sẽ biến mất hoàn toàn. Không cần đỏ chót, chỉ cần đủ khác màu da.
Chân mày: rõ dáng nhưng đừng cứng. Mày quá nhạt thì lên ảnh mất khung gương mặt. Nhưng kẻ quá sắc lại thành cứng và già. Rõ dáng, mềm viền.
Ranh giới: giữ tâm đậm, chỉ tán mềm phần rìa. Đây là thứ thứ ba bị mất, và cũng là thứ khó cân nhất. Ảnh làm nhoè thêm mọi đường chuyển màu, nên cái vừa đủ mềm ngoài đời sẽ thành nhạt nhoà trên ảnh. Đừng vì thế mà tán sắc lại — hãy giữ phần tâm của mảng màu đậm và gọn, rồi chỉ tán mềm ở rìa ngoài. Cách này cho ảnh vẫn thấy rõ mảng màu mà ngoài đời vẫn không lộ viền.
Một cái bẫy riêng: hiện tượng mặt trắng bệch khi chụp có đèn
Nếu bạn từng chụp ảnh có đèn flash và thấy mặt mình trắng bệch hẳn so với cổ, đây là chuyện có thật và có tên: hiện tượng flashback.
Nguyên nhân là một số sản phẩm nền, phấn phủ và kem chống nắng có chứa thành phần phản xạ ánh sáng. Ngoài đời không thấy gì, nhưng khi đèn đánh thẳng vào, những hạt đó hắt sáng trở lại ống kính và tạo ra mảng trắng.
Cách phòng: nếu biết trước buổi chụp có dùng đèn mạnh, hãy thử trước ở nhà. Trang điểm xong, tắt đèn phòng, chụp một tấm bằng flash điện thoại. Nếu mặt sáng bật hẳn lên so với cổ, đổi sản phẩm nền hoặc phấn phủ cho buổi đó.
Thử mất năm phút, và nó cứu được cả một bộ ảnh không chụp lại được.
Đừng quên phần cổ
Lỗi này rất phổ biến và rất dễ thấy trên ảnh tập thể.
Khi bạn trang điểm mặt mà bỏ quên cổ, ống kính ghi lại hai vùng màu khác nhau nối vào nhau. Ngoài đời mắt người tự bỏ qua, trên ảnh thì nó rất rõ.
Không cần đánh nền cho cổ. Chỉ cần tán phần rìa xuống dưới quai hàm, và nếu màu nền lệch với màu cổ thì đổi màu nền chứ đừng đánh nền cho cổ.
Với ảnh kỷ yếu, có một điều nữa
Ảnh kỷ yếu thường chụp ngoài trời, giữa trưa, và chụp cả nhóm từ xa.
Ba yếu tố đó cộng lại nghĩa là: ánh sáng rất mạnh từ trên xuống, và gương mặt bạn chỉ chiếm một phần nhỏ trong khung hình.
Trong hoàn cảnh đó, những chi tiết nhỏ hoàn toàn vô nghĩa. Mắt kẻ mảnh, môi vẽ viền tỉ mỉ — không ai nhìn thấy. Cái nhìn thấy được là mảng lớn: gương mặt có sáng không, má có màu không, tóc có gọn không.
Nên dồn công vào những thứ đó. Và nhớ mang theo giấy thấm dầu, vì đứng nắng nửa tiếng là vùng chữ T bóng lên.
Sắp tới ngày chụp kỷ yếu mà bạn muốn thử trước cho chắc? Nhắn cho Cella, mình làm thử rồi chụp lại xem lên hình thế nào.
Cella Hương Phượng
Người sáng lập CELLA MAKEUP ACADEMY · Bàn Tay Vàng Makeup Châu Á 2025. Phượng dạy nghề makeup ở Thái Bình và viết lại ở đây những gì nghề đã dạy mình. Đọc thêm về Phượng →
